darmaandoeningen
Het stimulerende effect van koffie op de dikke darm is aangetoond. Maar kan koffie daardoor ook schadelijk zijn bij klachten aan de dikke darm, zoals bij een verstoorde motoriek en ontlastingspatroon? Soms worden deze klachten veroorzaakt door zweren aan de dikke darm. Vaak zijn er echter geen structurele afwijkingen te vinden en wordt de diagnose prikkelbare-darm-syndroom of PDS gesteld. Symptomen van PDS zijn pijnlijke krampen, winderigheid, opgeblazen gevoel en een grillig ontlastingpatroon.
De onderzoeken
Koffie kan een stimulerend effect hebben op de activiteit van de dikke darm. Negenennegentig gezonde vrijwilligers werden gevraagd naar de relatie tussen verschillende dranken en hun stoelgang1. Negenentwintig procent gaf aan dat koffie hun stoelgang bevordert. Vervolgens werden bij 8 personen die dit effect van koffie aangaven (responders) en bij 6 personen die geen effect van koffie bemerkten (nonresponders) metingen verricht van de darmmotiliteit. Zowel reguliere koffie als cafeïnevrije koffie verhoogde de darmmotiliteit bij responders, maar niet bij de nonresponders. In een ander onderzoek bleek het effect van een flinke kop koffie (240 ml koffie met 150 mg cafeïne) op de darmmotiliteit net zo groot als die van een complete maaltijd (1000 kCal), maar 60% sterker dan water en 23% sterker dan van cafeïnevrije koffie2.
De rol van voeding op PDS is in een overzichtsartikel besproken3. Daarin wordt aangenomen dat zowel gewone als cafeïnevrije koffie de motorische activiteit van de dikke darm en de endeldarm kan prikkelen. Uit andere onderzoeken komt naar voren dat er géén verband is tussen koffiegebruik en de klacht spastische darmen4 of het ontstaan van zweren aan de dikke darm5. De gewenning aan koffie kan een rol spelen6.
De rol van koffie
Koffie heeft bij sommige mensen een stimulerend effect op de activiteit van de dikke darm. Mensen met PDS kunnen gevoelig zijn voor koffie. Er is geen relatie aangetoond tussen koffie en zweren van de dikke darm.
Literatuur
- 1. Brown S.R., et al., Effect of coffee on distal colon function. Gut, 1990, 31: 450-453.
- 2. Rao, S.S., Welcher, K., et al., Is coffee a colonic stimulant? Eur J Gastroenterol Hepatol, 1998. 10(2): 113-8.
- 3. Dapoigny, M., Stockbrugger, R.W., et al., Role of alimentation in irritable bowel syndrome. Digestion, 2003. 67(4): 225-233.
- 4. Boekema, P.J., van Dam van Isselt, E.F., et al., Functional bowel symptoms in a general Dutch population and associations with common stimulants. Neth J Med, 2001. 59(1): 23-30.
- 5. Boyko, E.J., Perera, D.R., et al., Coffee and alcohol use and the risk of ulcerative colitis. Am J Gastroenterol, 1989. 84(5): 530-534.
- 6. Leonard, T.K., Watson, R.R., et al., The effects of caffeine on various body systems: a review. J Am Diet Assoc, 1987. 87(8): 1048-1053.
