Een ontdekkingstocht naar koffie :
Koffie, natuurlijke bron van antioxidanten
1. Koffie zit boordevol antioxidanten
Fruit en groenten, thee, volle graanproducten, rode wijn en zelfs chocolade worden aanzien als goede bronnen van antioxidanten. Aan deze lijst mag zeker ook nog koffie worden toegevoegd. Het is een niet te verwaarlozen bron van antioxidanten, enerzijds omdat er veel antioxidanten in aanwezig zijn en anderzijds omwille van de frequente koffie-inname.
Koffie, een onverwachte bron van antioxidanten
Als besluit van talrijke onderzoeken kan gesteld worden dat koffie een uitzonderlijke bron van antioxidanten is. De antioxidatieve werking in in vitro testen is zelfs groter dan die van bier, bepaalde vruchtensappen, thee (groene of zwarte) en van cacao. Hoewel de beschikbare studies ter staving van deze stelling tot op heden beperkt zijn, is het in ieder geval een bijzonder interessante en zeker te volgen denkpiste 1, 2, 3, 4.
Diversiteit aan antioxidanten
Zowel de rijkdom als de diversiteit aan antioxidanten in koffie maken deze drank zo interessant. Zo is het een van de rijkste bronnen aan chlorogeenzuur en cafeïnezuur in onze voeding5, waarvan het sterk antioxiderend potentieel overduidelijk in vitro kon worden aangetoond6. Een grote tas Arabicakoffie (200 ml) bevat tussen 70 en 200 mg chlorogeenzuur, terwijl een zelfde volume Robustakoffie 70 tot 350 mg aanlevert5. De dagelijkse inname van chlorogeen- en cafeïnezuur bij regelmatige koffiedrinkers, werd respectievelijk op 1000 en 500 mg geschat. Hiermee komt koffie bovenaan de lijst van voedingsmiddelen te staan die rijk zijn aan antioxidanten5. Resultaten die overigens recent werden bevestigd7.
Het positief effect van het branden
In tegenstelling met de verwachting (een negatieve invloed door de hittebehandeling van het branden), stijgt het antioxidatief potentieel van de groene koffieboon significant na het branden. Hoewel de concentratie aan chlorogeenzuur als dusdanig daalt, worden bepaalde melanoïdinen gevormd en tevens een aantal ongekende metabolieten. Wel is geweten dat de antioxidatieve activiteit van deze metabolieten opmerkelijk hoger is dan die van het chlorogeenzuur2,8-11.
Absorptie en metabolisme
Onlangs kon worden aangetoond dat het menselijk lichaam ongeveer 33% van de ingenomen hoeveelheid chlorogeenzuur absorbeert en bijna alle (95%) cafeïnezuur12. Het niet opgenomen chlorogeenzuur wordt in de darmflora gefermenteerd13.
2. Antioxidanten, cafeïnevrije koffie, toevoegsels: mythe en realiteit
In verband met thee werden al een aantal zaken duidelijk gesteld. Op basis van de huidige wetenschappelijke kennis mag aangenomen worden dat het toevoegen van melk en/of suiker aan koffie, of het drinken van cafeïnevrije koffie, geen invloed heeft op de kwaliteit en de antioxidatieve activiteit van de polyfenolen aanwezig in koffie14.
Literatuur
- 1. Richelle M., et al., J Agric Chem 2002 ;49(7) :3438-42
- 2. Natelle F., e.a., J. Agric.Food Chem 2002;50:6211-16;
- 3. Nardini M., J.Agric. Food. Chem 2002;50: 5735-41;
- 4. A., Svilaas e.a., J. of Nutrition 2004; 134(3), 562-567
- 5. Clifford, M.N., et al., Journal of the Science of Food and Agriculture 1999; 79, 362-372
- 6. Rice-Evans, C.A., et al., Free Radical Biology and Medicine 1996; 20, 933-956
- 7. Mattila P., et al., J Agric Food Chem. 2006 ;54(19):7193-9
- 8. Nicoli, M.C., et al., Lebensmittel, Wissenschaft und Technologie 1997 ; 30, 292-297
- 9. Daglia, M., et al., Journal of Agricultural and Food Chemistry 2000 ; 48, 1449-1454
- 10. Del Castillo, M.D., et al., Journal of Agricultural and Food Chemistry 2002 ; 50, 3698-3703
- 11. Borrelli, R.C., et al., Journal of Agricultural and Food Chemistry 2002; 50, 6527-6533
- 12. Olthof, M.R., et al., Journal of Nutrition, 131, 66-71, 2001
- 13. Olthof, M.R., et al., Journal of Nutrition, 133, 1806-1814, 2003
- 14. Richelle M., et al., Journal Journal of Agriculture and Food Chemistry (2001); 49: 3438-42
